W ostatnich dniach, za sprawą deklaracji dwóch potencjalnych kandydatów na urząd prezydenta RP, polska scena polityczna zyskała nowy impuls do debaty na temat przyszłości kraju.
Radosław Sikorski oraz Rafał Trzaskowski, obaj wywodzący się z Platformy Obywatelskiej, przedstawili swoje wizje ewentualnej prezydentury. Mimo że obie propozycje mają wspólny mianownik w postaci krytyki obecnej władzy, różnią się diametralnie w podejściu do roli głowy państwa oraz w priorytetach.
Radosław Sikorski, były minister spraw zagranicznych i doświadczony polityk z międzynarodowym dorobkiem, przedstawił wizję prezydentury, która mocno akcentuje przywrócenie standardów praworządności. Jego deklaracja, że „Pałac Prezydencki nie będzie azylem dla przestępców”, nawiązuje do krytykowanej decyzji Andrzeja Dudy o ułaskawieniu Mariusza Kamińskiego i Macieja Wąsika. Jak pamiętamy, decyzja ta wzbudziła kontrowersje w środowiskach prawniczych i politycznych. Sikorski jasno dał do zrozumienia, że jako prezydent RP nie będzie tolerował podobnych działań, które według niego „kompletnie podważają zaufanie do państwa prawa”.
Jednym z najgłośniejszych punktów jego programu jest zapowiedź, że pierwszą decyzją jego prezydentury będzie odebranie Orderu Orła Białego Antoniemu Macierewiczowi. Taka deklaracja uderza w jedną z najbardziej kontrowersyjnych postaci obozu Zjednoczonej Prawicy, co prawdopodobnie ma na celu zmobilizowanie elektoratu krytycznego wobec działań PiS, szczególnie w kontekście katastrofy smoleńskiej i działań Macierewicza w tej sprawie. Zadeklarował też, że obetnie o połowę ilość doradców, bo „nie musi ciągle się uczyć w nieskończoność” a także obetnie o 20 procent budżet kancelarii”.
Rafał Trzaskowski, obecny prezydent Warszawy, również rozważa start w wyborach prezydenckich. Jego wizja, choć ambitna, wydaje się budzić kontrowersje wśród części elektoratu. Trzaskowski zdaje się proponować model prezydentury mocno zaangażowanej w działania rządowe, co może sprawiać wrażenie dublowania kompetencji Rady Ministrów.
Taka strategia, choć świadczy o jego aspiracjach do aktywnego wpływu na politykę krajową, może być odebrana jako próba rywalizacji z rządem w sprawach, które konstytucyjnie należą do jego kompetencji. W sytuacji, gdy w Polsce od lat toczy się spór o równowagę władzy wykonawczej, takie podejście może zniechęcić wyborców preferujących bardziej tradycyjne pojmowanie roli prezydenta jako arbitra i strażnika konstytucji.
Deklaracje Sikorskiego i Trzaskowskiego wyraźnie pokazują różnice w ich podejściu do pełnienia urzędu prezydenta.
Sikorski stawia na symboliczną i instytucjonalną walkę o przywrócenie autorytetu państwa prawa, podczas gdy Trzaskowski proponuje aktywną, niemal premierowską rolę głowy państwa.
Wyborcy staną przed dylematem czy postawić na Sikorskiego, który obiecuje radykalne zmiany w postaci rozliczeń przeszłości i przywrócenia standardów prawnych, czy na Trzaskowskiego, oferującego aktywne włączenie się w bieżące sprawy kraju, choć z potencjalnym ryzykiem osłabienia zasad trójpodziału władzy.
Obaj kandydaci kierują swoje propozycje do elektoratu, który jest rozczarowany obecną władzą i szuka alternatywy wobec prezydentury Andrzeja Dudy. Jednak w momencie, gdy opozycja próbuje zjednoczyć swoje siły, rozbieżności w wizjach prezydentury mogą być przeszkodą w budowaniu wspólnego frontu.
Wybory prezydenckie zawsze były w Polsce areną silnych emocji i symbolicznych decyzji. Deklaracje Sikorskiego i Trzaskowskiego sugerują, że nadchodząca kampania może być równie burzliwa, co poprzednie. Jedno jest pewne, Polacy znów będą musieli podjąć decyzję, która wpłynie na kształt polskiej polityki na kolejne lata.
Czy w 2025 roku zobaczymy prezydenturę Sikorskiego, zdecydowaną na zmiany i rozliczenia czy prezydenturę Trzaskowskiego – dynamiczną i nastawioną na szerokie działania ?
Tego dowiemy się już niedługo, ale już teraz warto uważnie przyglądać się ich poczynaniom.